عضویت در کانون هواداران بازدید مجازی موزه نگارستان

پنجمین نشست تخصصی موزه‎ها و مجموعه‎های علمی دانشگاهی در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تشکیل شد

پنجمین نشست تخصصی موزه‎ها و مجموعه‎های علمی دانشگاهی با حضور مدیران و نمایندگان موزه‎های دانشگاهی سراسر کشور، چهارشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۷، در وزارت‎ علوم تحقیقات و فناوری برگزار شد.

در ابتدای این مراسم دکتر سیف‎اله جلیلی رئیس موزه ملی علوم و فناوری، هدف از برگزاری این نشست را «جلب نظر مسئولان» به موزه‎های دانشگاهی دانست و افزود: این توجه مهم‎ترین مرحله نظام‎مندسازی این موزه‎ها است؛ موزه‎های دانشگاهی مهم‎ترین مراکز ترویج علم در جامعه و بعبارتی دانشگاه‎های عمومی هستند.

دکتر جلیلی گفت: ایران با این که در تاریخ تاسیس موزه‎ها نسبت به بسیاری از کشورها پیش‎گام است اما در همان مرحله تاسیس مانده‎ است و به معنای واقعی در این زمینه توسعه‎ای را شاهد نبودیم و این در حالی است که در برنامه‎ریزی‎های کشوری مثل چین، برای هر ۲۵۰ هزار نفر یک موزه علوم در نظر گرفته شده است و تنها در یک گالری از موزه‎های علوم این کشور ۲٫۵ میلیون یورو هزینه می‌‎شود در صورتی که کل بودجه موزه ملی علوم و فناوری بسیار کم‎تر از این‎ها است و ما شاهدیم که تاسیس هر موزه علومی که با همکاری موزه ملی علوم و فناوری انجام می‎شد، با مشکلات زیادی همراه بود.

رئیس موزه ملی علوم و فناوری تصریح کرد: یکی دیگر از اهداف تشکیل چنین نشستی تجمیع اطلاعات همه ما از امکانات و ابزار علمی کشور است زیرا ممکن است هر یک از موزه‎های دانشگاهی کشور در مقوله خاصی، تجهیزات خوبی داشته باشند  اما ما اطلاعی در این زمینه نداریم؛ بنابراین باید یک سامانه مشترک داشته باشیم تا همه به اطلاعات لازم دسترسی پیدا کنند.

دکتر جلیلی با اشاره به این که نظام موزه‎داری ما نه علمی و استاندارد بلکه «شخصی» است تاکید کرد: این وظیفه همه ماست که این نظام‎مندی را پیگیری کنیم و موزه ملی علوم و فناوری به تنهایی نمی‎تواند کاری از پیش ببرد.

وی متذکر شد: چرا هر یک از موزه‎های دانشگاهی بانی یکسری جلسات و دوره‎های آموزشی برای موزه‎های دانشگاهی نمی‎شود؟ چرا نباید این موزه‎ها در کنفرانس‎ها و رویدادهای علمی ما که مسائل روز مطرح می‎شود مشارکت کنند؟

سخنران بعدی این نشست، دکتر وحید احمدی مشاور وزیر و رئیس مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، گفت: علت رونق علم در غرب به خاطر نفوذ علم در لایه‎های مختلف جامعه است. علم زمانی می‎تواند اثرگذار باشد که از حوزه عالمان به حوزه جامعه منتقل شود. بنابراین توسعه بشر به ارتباط تنگاتنگ مردم و جامعه علمی بستگی دارد. اگر دانشگاه‎های ما که قدرت علمی دارند در برج عاج زندگی می‎کنند و با جامعه ارتباطی ندارند و اگر موزه علوم و فناوری ما مشکل بودجه و مکان دارد بخاطر این است که نتوانستیم جایگاه علم را نشان دهیم.

دکتر احمدی تاکید کرد: «علم» زینت زندگی نیست بلکه خود زندگی است و یکی از ابزار تحقق نظام نوآوری در جامعه، همین موزه‎ها و مراکز علم هستند. برای نفوذ عالمان در جامعه از طریق مراکز و موزه‎های علوم و فناوری، با چند چالش رو به رو هستیم؛ فهم مدیران و نهادهایی که بودجه اختصاص می‎دهند، خود دانشگاه‎ها که باید به اهمیت جایگاه و نقش موزه‎های دانشگاهی برسند، افراد متخصص که باید دوره‎های مربوطه را ببینند و با قدرت بالا برنامه‎ریزی کنند و تشکیل شبکه‎های نرم افزاری و سخت افزاری بین مراکز و مجموعه‎های علمی.

در ادامه این نشست، دکتر سیامک خادمی معاون پژوهشی موزه ملی علوم و فناوری به چالش‎های نظام‎مندسازی موزه‎های دانشگاهی اشاره کرد و افزود: یکی از این چالش‎ها مسائل مربوط به جایگاه حقوقی موزه‎های دانشگاهی است زیرا برای تخصیص بودجه باید در اسناد بالادستی و قوانین بودجه‎ای کشور چنین جایگاهی دیده شود.

دکتر خادمی افزود: در شرایطی که بودجه دولتی به موزه‎های دانشگاهی اختصاص پیدا نمی‎کند، این موزه‎ها هزینه‎های خود را از طریق فروش بلیت، درآمدهای اختصاصی دانشگاه و یا کمک‎های مردمی و خیرین تامین می‎کنند.

وی گفت: اگرچه دانشگاه‎ها فضای فیزیکی در اختیار موزه‎های خود قرار می‎دهند اما باید بدانیم موزه‎های دانشگاهی فضا، طراحی و معماری خاص خود را می‎طلبند. از طرفی برای نظام مندی موزه‎های دانشگاهی، علاوه بر بودجه و فضای فیزیکی، به توسعه دانش موزه‎داری نیز نیازمندیم که این کار با ایجاد شورای موزه‎های دانشگاهی امکان‎پذیر است.

در ادامه، دکتر هادی جعفری‌نژاد رئیس امور فرهنگی، گردشگری و ورزشی سازمان برنامه و بودجه کشور نیز با بیان این که در دنیای امروز موزه‎ها از «شیءمحوری» به «مخاطب‎محوری» رسیده‎اند گفت: موزه‎های دانشگاهی باید براساس مخاطبان هدف‎گذاری کنند.

وی تاکید کرد: امروزه موزه‎ها علاوه بر نمایش آثار و برقراری نمایشگاه، در مرز ابتذال و نخبه‎گرایی محض قرار دارند و باید تعادل را حفظ کنند.

دکتر جعفری‎نژاد سه حوزه‎ای که در افزایش تعداد مخاطبان موزه‎های دانشگاهی موثرند را چنین برشمرد: خدمات بازدیدکننده، برگزاری نمایشگاه و بازاریابی در موزه‎ها.

جعفری‎نژاد گفت: در لایحه بودجه سال ۹۸ در بخش کمک به مساجد، موارد بناهای تاریخی و موزه‎های دانشگاهی هم افزوده شده که با این کار موانع اختصاص اعتبار و بودجه به موزه‎های دانشگاهی از میان برداشته می‎شود. وی همچنین گفت: تهیه و تدوین برنامه راهبردی موزه‎ها، هدف کلان ماست که در حال پیگیری هستیم.

در ادامه این نشست، دکتر محمد علی زارع چاهوکی، مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران ضمن معرفی موزه‌های دانشگاه تهران پیشنهادهایی برای ساختارمند کردن موزه‎های دانشگاهی ارائه کرد که در ۸ بند خلاصه می شد؛ ایجاد و تقویت شبکه‎های موزه‎های دانشگاهی، پایش و ارزیابی موزه‎های دانشگاهی، ایجاد ردیف بودجه برای موزه‎های دانشگاهی، استفاده از ظرفیت تشکل‎های دانشجویی بویژه انجمن‎های علمی و دانشجویی، برنامه‎ریزی برای بازدید هدفمند دانش آموزان از موزه‎ها، برگزاری رویدادها در حوزه ترویج علم و فناوری، برنامه ریزی برای جلب مشارکت دانشگاهیان و خیرین و برنامه ریزی برای فعالیت در سطح بین الملل.

سپس، استاد احمد محیط طباطبایی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و رئیس ایکوم ایران با بیان این که موزه‎ها نه جای شو و نمایش بلکه جایی برای حفظ میراث گذشته اند که برای نسل آینده ارزش قائل اند، تاکید کرد: سرمایه گذاری در موزه‎های دانشگاهی نه یک امر مستحب و از سرریز اعتبارات، بلکه یک امر واجب است و موزه باید در برنامه درسی آموزش و پرورش و وزارت علوم گنجانده شود چرا که هم امر آموزشی است و هم پژوهشی و فناورانه.

وی خاطرنشان کرد: موزه‎ها نشان دهنده توسعه یافتگی اند و همین که اولین موزه ما در دارالفنون تشکیل می‎شود نشان می‎دهد نگاه ما به موزه‎ها از ابتدا علمی و دانشگاهی بوده است.

دکتر جلیلی در پایان، خبر میزبانی موزه ملی علوم و فناوری در چهل و هشتمین مجمع بین‎المللی موزه‎های علوم و فناوری جهان (سیموست) در سال۲۰۲۰ را به اطلاع حاضران رساند و تاکید کرد: ما انتظار داریم در اجرای هرچه بهتر این نشست جهانی همه کمک مادی و معنوی کنند.

در پایان این نشست پس از ساعتی پرسش و پاسخ و معرفی موزه‎های دانشگاهی، به منظور تعیین اعضای هیئت رئیسه شورای موزه‎های دانشگاهی انتخابات برگزار شد و افراد ذیل با اکثریت آرا انتخاب شدند:

دکتر ساکت، رئیس انجمن مفاخر دانشگاه و موزه دانشگاه فردوسی مشهد: ۲۱ رأی

دکتر زارع چاهوکی، مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران: ۱۶ رأی

دکتر جورابچی، رئیس موزه زیست‎شناسی دانشگاه شهید بهشتی: ۱۶ رأی

دکتر برازنده، مسئول موزه علم و طبیعت: ۱۳ رأی

دکتر طاهری، رئیس دانشکده پژوهش‎های عالی هنر و کارآفرینی اصفهان: ۱۲ رأی

همچنین دکتر برومند معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم بعنوان رئیس و دکتر سیف‎اله جلیلی رئیس موزه ملی علوم و فناوری به عنوان دبیر شورای موزه‎های دانشگاهی معرفی شدند.

گفتنی است، پنجمین نشست موزه‎های دانشگاهی با عنوان «شبکه‎سازی موزه‎های دانشگاهی» و ریز موضوعات «بررسی جایگاه حقوقی و منابع مالی موزه‎های دانشگاهی در اسناد بالادستی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کشور در برنامه توسعه و گسترش این گونه از موزه‎ها» و «توسعه همکاری‎های علمی و فرهنگی و تشکیل شورای موزه‎های دانشگاهی» به میزبانی موزه ملی علوم و فناوری و در محل وزارت‎خانه علوم تحقیقات و فناوری برگزار شد.

برچسب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *