عضویت در کانون هواداران بازدید مجازی موزه نگارستان

نشست تخصصی بررسی حفاظت و مرمت ديوارنگاره صف سلام در باغ موزه نگارستان دانشگاه تهران برگزار شد

دومين نشست از سلسله نشست‌هاي علمي-تخصصي گروه حفاظت ايكوم ايران با عنوان «حفاظت و مرمت ديوارنگاره صف سلام فتحعلیشاهی، در باغ موزه نگارستان برگزار شد.

در این نشست دکتر سیداحمد محیط طباطبایی رئیس ایکوم ایران، دکتر رسول وطن‌دوست رئیس کارگروه حفاظت و مرمت ایکوم ایران و پیشکسوت در زمینه حفاظت و مرمت سازمان میراث فرهنگی کشور و مهندس محسن نقیلو رئيس اداره موزه‌هاي عمومي و اماكن تاريخي دانشگاه تهران و همچنین جمع کثیری از کارشناسان و متخصصین حوزه مرمت و علاقه‌مندان برگزار شد.

این نشست در راستای استقبال محققان، متخصصان و دانشجویان مرمت و باستان‌شناسی از بازدید این اثر و همچنین علاقه‌مندی به بررسی روند مرمت و مستندنگاری آن، با همکاری باغ‌موزه نگارستان دانشگاه تهران و گروه حفاظت و مرمت آثار و ابنیه ایکوم و همكاري فتح‌الله نيازي (سرپرست كارگاه مرمت ديوارنگاره صف سلام فتحعليشاهي باغ موزه نگارستان، سرپرست كارگروه مدرن، عضو پژوهشكده حفاظت و مرمت آثار تاريخي-فرهنگي و عضو كارگروه حفاظت آرايه‌هاي معماري و ديوارنگاره‌ها) برگزار شد.

در آغاز این نشست، مهندس محسن نقیلو رئیس اداره موزه‌های عمومی  و اماکن تاریخی دانشگاه تهران ضمن خیر مقدم به میهمانان و مدعوین به توضیح کوتاهی پیرامون پیشینه باغ‌موزه نگارستان و اهمیت وجود و مرمت نقاشی صف سلام فتحعلیشاهی پرداخت.

در ادامه فتح‌الله نیازی سرپرست کارگاه مرمت دیوارنگاره صف سلام ابتدا به قرائت بیانیه‌ای از مهندس سیدمحمد بهشتی، رئیس اسبق پژوهشگاه میراث فرهنگی درباره این اثر و مرمت و جایگاه آن پرداخت. در بخشی از این یادداشت آمده بود:

«خوشبختانه از نزدیک به چهار دهه سلطنت فتحعلی‌شاه قاجار یادگارهای بسیاری برجای مانده، اما متاسفانه درباره این دوران کمتر تحقیقی عالمانه انجام شده است. با وجود آن که این عصر در حیات ایران معاصر سرنوشت‌ساز بود، اما مورخان و پژوهشگران عمدتاً با نظری مغرضانه و جانب‌دارانه درباره آن قلم فرسوده‌اند. می‌توان گفت بیشتر عهدنامه‌های گلستان و ترکمانچای و شکست ایران در جنگ با روسیه است که سایه سنگینش را بر تمام این زمان طولانی انداخته تا دیگر جنبه‌های آن.

رویداد فرخنده رونمایی از دیوارنگاره صف سلام فتحعلی‌شاه که از اقامتگاه او در جوار آستان مبارک حضرت معصومه(ع) در قم تا باغ‌موزه نگارستان راهی دراز و قصه‌ای پرفرود و فراز را طی کرده، فرصت مناسبی است تا با تأملی پرسشگرانه‌تر به سراغ این دوره از حیات جامعه ایرانی برویم و دلالت‌های مهم و متعدد این اثر نسبت بدان را آشکارتر سازیم.

تعیین زمان دقیق خلق این اثر نیاز به تحقیقات تاریخی دارد ولی عجالتاً با توجه به سن و سالِ شاهزادگان ایستاده در صفوف می‌توان حدس زد که موقع ترسیم آن مربوط به سومین دهه از سلطنت فتحعلی‌شاه و حدود سال‌های ۱۲۳۵ هجری قمری (حوالی ۱۲۰۰ شمسی و ۱۸۲۰ میلادی) باشد. به عبارت دیگر این صف سلام دیرتر از نمونه‌های مشابه خود در قصر نگارستان و سلیمانیه پدید آمده است. اما از آنجا که متأسفانه دیوارنگاره صف سلام قصر نگارستان که در جای خود اثری قابل تأمل است، نابود شده باید نقدا از استقرارِ این اثر مهم در موزه نگارستان خرسند بود اما نسبت به عدم تناسب ظرف و مظروف به خود و بازدیدکنندگان تذکر داد. در عین حال بر مسئولان باغ موزه نگارستان این وظیفه فرض است که به دنبال یافتن بوم‌هایی باشند که استاد صمصام مصورالممالک در عصر مظفرالدین‌شاه از روی پرده اصلی قصر نگارستان ترسیم کرده و مدت‌ها در موزه مردم‌شناسی قدیم بر دیوارها آویخته بود اما اکنون از دیده عموم پنهان است.»

سپس فتح‌الله نیازی به ارائه سخنرانی خود پیرامون روند انتقال اثر، پایش‌های نخستین آن و همچنین روند مرمت و حفاظت و نصب این اثر کم‌نظیر پرداخت.

در ادامه دکتر رسول وطن‌دوست از مجموعه باغ‌موزه نگارستان دانشگاه تهران برای حمایت از مرمت و نصب و نگهداری ویژه این اثر برای آیندگان و همچنین در اختیار گذاشتن امکانات جهت برگزاری دومین نشست از سلسله نشست‌هاي علمي-تخصصي گروه حفاظت ايكوم ايران تشکر کرده و همچنین با ایراد سخنرانی در خصوص نحوه مرمت این اثر، مهر تاییدی به لحاظ کارشناسی و تخصصی به روند کار حرفه‌ای کارگاه مرمت دیوارنگاره صف سلام زد.

بعد از جلسه پرسش و پاسخ حضار، فیلم مستند- پژوهشی صف سلام ساخته هادی آفریده که برای نخستین بار پخش می‌شد، نمایش داده شد و در انتها میهمانان و دوستداران این اثر به بازدید از صف سلام فتحعلیشاهی پرداختند.

برچسب,,,,,,

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *