عضویت در کانون هواداران بازدید مجازی موزه نگارستان

رونمایی از برجسته ترین نقاشی دیواری دوره قاجاریه (صف سلام) در باغ موزه نگارستان دانشگاه تهران

نگاره دیواری صف سلام فتحعلی شاهی، همان دیوارنگاره مجلس بندی شاهی عمارت دیوانی قم است. این اثر از بهترین و ارزنده ترین نمونه های نقاشی “صف سلام” دوران قاجار است. با توسعه مسجد بالاسر در نزدیکی حرم حضرت معصومه (س) در قم بین سال های  ۱۳۵۰ تا ۱۳۷۵ ه. ش، عمارت دیوانی تخریب می شود و این نقاشی ها از دیوار جدا شده و به تهران منتقل می شوند و امروز در باغ نگارستان نصب می شوند. به استناد بررسی های تاریخی و سبک  های هنری، این نقاشی احتمالا به سال ۱۲۴۸ ه.ق (۱۸۳۳ م.) به قلم میرزا محمدعلی نقاش و به فرمان کیکاووس میرزا (فرزند بیست و هشتم فتحعلی شاه و حاکم وقت قم) به تصویر کشیده شده است.
این نقاشی دیواری که با تکنیک رنگ و روغن روی بستر گچ ترسیم شده و شامل ۵۴ قطعه و ابعادی وسیع در حدود ۲٫۵×۲۰ متر است. طبق اسناد موجود تعداد افرادی که در این نقاشی حضور داشته اند ۱۵۰نفر بوده اند که در حین جدا کردن اثر از دیوار، بخشی از نقاشی تخریب می شود و امروز بخشی به جا می ماند که تعداد ۹۰ نفر در آن دیده می شود. این نقاشی دیواری ارزشمند با نشان دادن نقش محوری، جامه فاخر و تزیینات خیره کننده شاه (بازوبند های مصرع از کوه نور و دریای نور) و جلوس او بر تخت طاووس معروف، به همراه صف طویل فرزندان و فرزندزادگان آراسته وی، به خوبی القاء گر شوکت و قدرت حاکم قاجار و بزرگی سلطنت و خاندان اوست. اما اهمیت این اثر، جدا از تکنیک هنری و ابعاد باشکوهش، وجه تاریخی و سیاسی آن می باشد، چرا که تمامی اولاد و احفاد فتحعلی شاه را به آن زمان ـ که هر یک از تیره ها و اقوام مختلف ایرانی و صاحب مناصبی سیاسی و حکومتی بودند ـ با شمایل همگون، خلعت مخصوص، ذکر نام و به ترتیب سن و جایگاه و نسب به معرض نمایش گذاشته است.
باید یادآور شد قصر يا باغ نگارستان بين سالهاي ۱۲۲۸-۱۲۲۲ هـ .ق (۱۸۱۳-۱۸۰۷ م.) به فرمان فتحعلي شاه قاجار ساخته شد. به دليل وجود نقاشي‌ها و نگاره‌هاي متعددي از  فتحعلي شاه و درباريان او در ساختمان هاي مختلف، اين باغ به نگارستان شهرت يافت. با تغییر کاربری باغ نگارستان در دوره رضاشاه بخش زیادی از عمارت های قاجاری به همراه نقاشی های دیواری فتحعلی شاهی تخریب و از بین می روند. یکی از نقاشی های مشابه نقاشی های قدیم و تخریب شده قصر نگارستان، دیوارنگاره مورد نظر است. به دلیل شباهت و همزمان بودن این اثر با دیگر نقاشی های صف سلام فتحعلی شاهی در قصر نگارستان امروز در این باغ موزه نصب شد. دانشگاه تهران متعهد است که زمینه های حفاظتی از این اثر را فراهم سازد. امید است این اثر ارزشمند محوری برای پژوهش های علمی و هنری علاقه مندان قرار گیرد.
گزارش تصویری:

برچسب,,,,,,

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *